AQ Chính Truyện
Chương 4: Vấn đề sinh kế
Lễ bái từ tạ ở nhà họ Triệu xong xuôi, AQ về đến đền Thổ Cốc thì mặt trời đã lặn. GÃ dần dần cảm thấy hình như trên đời có cái gì là lạ. Nghĩ đi nghĩ lại, gã nhận ra rằng: nguyên nhân chỉ vì gã ở trần. Sực nhớ còn một mảnh áo cộc kép, gã liền lấy khoác vào, rồi ngả lưng xuống cho đến lúc tỉnh giấc, mở mắt ra thì ánh mặt trời đã chói lọi trên mái tường phía tây bên kia. GÃ ngồi dậy, lẩm bẩm:
– Mẹ kiếp!
Thế rồi, cũng như mọi hôm sau khi ngủ dậy, AQ bước ra, đi rong trên con đường làng. Bây giờ, tên đó không nghe da thịt buốt như lúc ở trần nữa, nhưng dần dần tên đó lại cứ cảm thấy trên đời có cái gì là lạ thật. Tuồng như tất cả bọn đàn bà con gái làng Mùi từ hôm nay trở đi bỗng dưng đua nhau mà hổ ngươi lão phu. Cứ thấy mặt AQ đâu là chúng nó xô nhau trốn biệt vào tận trong cửa.
Thậm chí thím Bảy Trâu đã ngót năm chục tuổi đầu rồi cũng vậy, thím bản tọa cũng học theo người khác vội vàng lẩn tránh đi. Không những thế, thím bản tọa còn hối hả gọi đứa con gái của thím non mười tuổi đầu vào nốt! AQ lấy làm lạ lùng hết sức. GÃ tự hỏi: “Quái! sao cả lũ chúng nó độ này lại đua nhau học điệu bộ các cô tiểu thư như thế là thế nào nhỉ? Mấy con đ* này rõ khéo! …”
Rồi đến những ngày sau, AQ càng thấy nhiều sự lạ lùng khác nữa. Một là lão chủ quán rượu nhất định không bán chịu cho gã nữa. Hai là, lão từ ở đền Thổ Cốc cũng nói lảm nhảm như muốn ngỏ ý thúc giục gã dọn đi chỗ khác. Ba là, không nhớ rõ bao nhiêu ngày trời rồi, nhưng đã khá lâu, không hề có người nào gọi gã đi làm vặt nữa! Cửa hàng rượu không bán chịu thì nhịn đi cũng xong, lão từ muốn đuổi thì lần lữa còn có thể được, chỉ có điều không ai gọi đi làm thì chết đói. Đến thế này thì thật là “mẹ kiếp”!
AQ không tài nào chịu nổi tình cảnh ấy nữa. TÊN ĐÓ đành phải liều tìm đến mấy nhà chủ xưa nay vẫn thuê tên đó làm vặt để dò xem tình hình, chỉ trừ nhà Cụ Cố họ Triệu ra là không dám tới. Nhưng tình hình đã đổi khác. Đến đâu là tên đó như trong nhà đã thấy một lão đàn ông mặt mũi hết sức khả ố bước ra xua tay đuổi như đuổi ăn mày:
– Không có! Không có! Đi đi! …
AQ cũng ngạc nhiên. GÃ nghĩ bụng: những nhà này xưa nay vẫn cần mình làm thuê, thế mà bây giờ bỗng dưng không một ai có việc gì nữa cả. Nhất định là có điều gì oái oăm đây chứ chẳng không. Để ý dò la, gã mới vỡ ra rằng: chúng có công việc gì là toàn đi gọi thằng c* Don. Cái thằng c* D. là một thằng nhãi con, gày gò, ốm yếu. Theo con mắt AQ thì nó còn thua cả lão Vương Râu xồm nữa kia! … Thế mà ai ngờ chính cái thằng nhãi con này lại đã hớt ngang bát cơm của gã! Bởi vậy, lần này gã tức điên lên hơn lần nào hết. Trong lúc hằm hằm rảo bước, gã bỗng vô tình giơ cánh tay lên, miệng nói:
Ngã thủ chấp (i i i) cương (i) tiên cương (i i i) nỉ đả! (Chú giải của người dịch: Một câu hát tẩu mã trong các tuồng cổ Trung quốc. Dịch nghĩa: Tay cầm con roi sắt (tớ) sắp đánh mày. AQ vẫn là khách quen các rạp tuồng!)
Mấy hôm sau, tình cờ AQ bỗng gặp thằng c* D. trước bức tường xế qua nhà Cụ Cố họ Tiền. Tục ngữ có câu: “Kẻ địch gặp mặt nhau thì mắt trông thấy rõ mười mươi”. AQ bước tới, c* D. cũng dừng chân đứng lại.
AQ mắng và lườm c* D. bằng một cặp mắt rất dữ tợn, rồi nhổ một bãi nước bọt:
– Đồ súc sinh!
– Tớ là giống sâu bọ, thỏa dạ chưa?
Câu trả lời nhún nhường của c* D. trái lại làm cho AQ càng điên tiết. Nhưng trong tay AQ lúc bấy giờ không sẵn có một cây “roi sắt” nên hắn đành phải vồ tới, dang cánh tay ra cố níu lấy cái đuôi sam của c* D. c* D., một tay giữ chặt đuôi sam của mình, còn tay kia cố gò lấy đuôi sam của AQ … AQ cũng lật đật đưa cánh tay còn rảnh kia ra giữ thật chặt lấy đuôi sam của hắn. So với AQ độ trước thì sức vóc c* D. thấm vào đâu. Nhưng gần đây, phải nhịn đói, hắn cũng gày gò, ốm yếu không khác gì c* D. … Bởi vậy, lực lượng hai bên địch thủ thật là tương đương.
Bốn cánh tay giằng co lấy hai cái đầu, hai lưng cũng đều gò cong hẳn lại, in bóng lên bức tường vôi trắng xóa nhà họ Tiền thành một đường vòng cung hắn như một cái cầu vồng màu chàm, lâu có đến nửa giờ đồng hồ là ít.
Những người đứng xem hình như muốn hòa giải, nói:
– Hảo lớ, Hảo lớ!
Một bọn khác cũng gào to lên:
– Hảo, hảo! (Lời người dịch: Hảo trong tiếng Trung quốc còn có nghĩa là thôi, thôi.)
Không rõ họ có ý hòa giải hay là khen, hay là xúi giục. Nhưng cả hai chú đều không ai nghe thấy gì cả. Hễ AQ tiến lên ba bước thi c* D. lùi lại ba bước, rồi cả hai đứng lại. Mà c* D. bước tới ba bước thì AQ lại lùi ba bước, rồi cả hai lại đứng lại. Có độ ngót nửa giờ, hoặc giả hai mươi phút cũng nên – ở làng Mùi không có đồng hồ nên khó nói cho đích xác – đầu hai chú đều bốc hơi lên, mồ hôi trán chảy đầm đìa … Bỗng thấy AQ bỏ tay ra. Ngay lúc ấy, c* D. cũng bỏ tay ra nốt. Cả hai chú cùng một lúc đứng thẳng dậy, cùng một lúc lùi ra xa, rồi cả hai lẩn vào đám người đứng xem.
AQ còn ngoảnh đầu lại:
– Nhớ lấy nhé ! Con mẹ mày !
c* D. cũng ngoảnh đầu lại, chửi bới:
– Con mẹ mày, nhớ lấy nhé !
Trận “long hổ đấu” này kết cục đại khái có thể nói là “bất phân thắng phụ”. Không biết khán giả có được hài lòng lắm không, bởi vì không nghe ai bàn tán gì. Nhưng vẫn không một ai gọi AQ đi làm thuê cả.
Một hôm, trời ấm, gió thổi hiu hiu có khí vị tiết hè. Thế mà AQ vẫn rờn rợn rét. Tuy vậy, rét cũng còn có thể chịu được. Khổ nhất là cái bụng đói. Mền bông, mũ lông cừu, áo, đều không còn cái nào nữa. Cả cái áo chẽn bông cũng bán rồi. Bây giờ còn một cái quần, chả nhẽ cũng cởi nốt đi hay sao? Còn như cái manh áo kép rách kia thì đem biếu người ta đây đóng gót dép họa có kẻ lấy, chứ đem bán thì một đồng xu cũng chả đắt! Đã nhiều phen, AQ những ước ao bắt được chuỗi tiền con nhà ai đánh rơi giữa đường, nhưng chưa hề thấy chuỗi nào cả. Cũng lại nhiều phen, tên đó cố nhìn kỹ cả bốn góc nhà tên đó ở, may có thấy gì chăng, nhưng bốn góc nhà vẫn trống không, có gì đâu! AQ bèn quyết chí đi kiếm ăn vậy.
Trên con đường làng, AQ lang thang đi kiếm ăn. HẮN nhìn thấy những quán rượu, những hàng quà, hàng bánh xưa nay vẫn quen. Nhưng hắn đều lảng đi qua, không những không dừng chân lại mà cũng không có ý thèm thuồng gì cả. Điều AQ ước ao bây giờ không phải những thức đó. HẮN ước ao những gì, chính hắn cũng không rõ.
Làng Mùi vốn là một làng bé nhỏ, đi chả mấy chốc là cùng làng. Trước làng có nhiều ruộng sâu, trông toàn một màu xanh mướt của mạ non. Giữa đồng, một vài chấm đen đen, tròn tròn có vẻ linh động: ấy là mấy chú nông phu đang cặm cụi làm việc. Nhưng AQ bụng đâu nghĩ đến việc thưởng thức cái cảnh vui vẻ đó của đồng quê. TÊN ĐÓ cứ cúi đầu rảo bước. TÊN ĐÓ cảm thấy cảnh đó không dính dáng gì với việc tên đó đi kiếm ăn cả. Một lát sau, tên đó đến chùa Tĩnh Tu.
Xung quanh chùa cũng có một cánh đồng sâu. Mấy bức tường quét vôi trắng nổi hẳn lên giữa cánh đồng xanh thẳm. Đám đất mé sau nhà chùa, gần bức tường đất thấp, là một vườn rau. AQ do dự một lúc, nhìn quanh nhìn quất một lúc, không thấy một ai qua lại. HẮN trèo lên tường, níu lấy cành hạ thủ ô. Đất sét đầu tường lác đác rã xuống. Chân hắn cũng run lập cập. Cuối cùng, hắn vớ được một cành dâu, phóc ngay vào trong vườn. Trong chùa, góc này rất là sầm uất. Chỉ hiềm điều ở đây không có rượu, không có bánh bao, không có một thức gì “nhai được” tất cả. Gần bức tường phía tây, có một lùm tre, dưới lùm tre có nhiều búp măng, khốn nỗi bấy nhiêu măng lại toàn là măng chưa nấu. Còn mấy luống rau thì thứ đã kết hạt, thứ đương đâm bông, thứ thì già cỗi. Cay đắng như một cậu đồ hỏng thi, AQ chầm chậm đi lần ra mé trước. Nét mặt hắn bỗng hớn hở hẳn lên. HẮN vừa trông thấy mấy vồng củ cải. HẮN ngồi xổm ngay xuống, rứt mấy gốc. Thoạt tiên, một cái đầu tròn tròn lù lù ra từ trong cửa nách. Cái đầu ấy vừa lù ra lại thụt vào ngay: rõ ràng là cô tiểu hôm nọ. Xưa nay, lũ tiểu này, AQ xem bằng rác.
Nhưng ở đời cũng phải tùy thời thế, cho nên AQ lật đật nhổ bốn gốc cái, ngắt lá vứt đi rồi nhét cả vào thân áo. Giữa lúc đó thì sư bà vừa ở trong chùa đi ra.
– Nam mô a di đà Phậ … ậ … ật! AQ này, sao lại nhảy vào vườn mà ăn cắp của nhà chùa làm vậy! Ái chà! Nam mô a di đà Phật! Tội chết! Ái chà chà! … Nam mô a di đà Phật!
AQ chân bước, mắt nhìn quanh, nói:
– Ai nhảy vào vườn nhổ trộm cải nhà bà? Bao giờ nào?
Sư bà chỉ vào thân áo:
– Bao giờ nữa? Đấy kia! …
– Đây là của nhà bà đấy à? Bà gọi lên xem nó có thưa không? …
AQ chưa nói xong đã trốn chạy … Số là một con chó đen to tướng ở đâu chạy thốc ra đuổi. Con mực này vẫn nằm đằng cửa trước, chẳng biết vì lẽ gì bây giờ lại tót mãi ra tận sau này. Con chó vừa đuổi vừa cắn, và sắp đớp một miếng vào ngang đùi AQ. May sao, từ thân áo một củ cải té ra. Mực ta đây giật mình một cái, đứng dừng hẳn lại. Trong lúc ấy, AQ đã trèo lên cây dâu, nhảy phốc qua tường, rồi cả người lẫn củ cải cũng lăn nhào ra mái ngoài. Trong vườn, dưới gốc cây dâu, chỉ còn con Mực đứng cắn ăng ẳng và sư bà đứng niệm phật.
AQ những áy náy lo rằng cô tiểu sẽ lại thả con Mực ra đuổi theo. Lật đật, tên đó nhặt mấy củ cải rồi cắm đầu chạy. Dọc đường, tên đó còn nhặt thêm mấy hòn đá phòng bị. Nhưng không thấy nó ra, tên đó vất đá, vừa chạy, vừa gặm củ cải, vừa nghĩ bụng “Vùng này ngó bộ làm ăn chẳng xong! Lão phu đi lên huyện vậy!”
Gặm hết ba củ cải, AQ nhất quyết sẽ lên huyện.