Bác Sĩ Zhivago
Chương 181
– Em làm sao thế, thiên thần của anh? Bao đêm rồi em không ngủ, cũng chả chịu ăn uống gì cả, suốt ngày cứ ngơ ngẩn như người mất hồn. Và lúc nào cũng nghĩ ngợi triền miên. Cái gì ám ảnh em? Không nên lo nghĩ nhiều như thế em ạ?
– Anh chàng Idôt gác cổng bệnh viện lại lai vãng đến đây. Anh lão phu đang có chuyện tình tự với chị thợ giặt ở dưới nhà. Anh lão phu mới tạt qua an ủi em, và tiết lộ một bí mật mà anh lão phu bảo là khủng khiếp. “Ông nhà cô không thoát khỏi cảnh tù tội đâu. Chỉ ngày một ngày hai nữa thôi, người lão phu sẽ bắt ông ấy. Kế đó sẽ đến lượt cô, tội nghiệp”. “Anh nghe tin đó ở đâu vậy, Idôt?” “Tin chắc chắn đấy cô ơi”, anh lão phu nói. Tin từ Ban Dưa Hành thành phố lan ra. Chắc anh đoán được Idôt muốn nói Ban chấp hành thành phố, nhưng bị chệch đi!
Cả hai cùng cười.
– Anh lão phu nói đúng. Sự hiểm nghèo đang ở sát nách chúng mình. Phải trốn biệt ngay. Vấn đề chỉ là trốn đi đâu. Không thể tính chuyện bỏ về Moskva được. Việc đó đòi hỏi sự chuẩn bị quá phiền phức, khiến người lão phu để ý. Phải chuồn thật êm, để không một ai hay biết. Lara ơi, có lẽ lão phu quay lại ý định ban đầu của em. Lão phu cần trốn biệt tích một thời gian. Lão phu hãy đến Varykino độ hai tuần hoặc một tháng.
– Cảm ơn, cảm ơn anh yêu quý. Ôi, em sung sướng quá. Em hiểu toàn bộ tâm tư của anh phải phản đối quyết định ấy như thế nào. Nhưng ta đây sẽ không nhắc đến nhà cũ của anh. Sống trong ngôi nhà ấy đối với anh quả thực là không chịu nổi, nào là quang cảnh các căn phòng trống vắng, nào là những ý nghĩ tự trách thầm, những so sánh với dĩ vãng. Lẽ nào em không hiểu? Ai nỡ xây dựng hạnh phúc trên nỗi đau đớn của kẻ khác, giày xéo lên những gì người khác coi là thân thiết và thiêng liêng. Chả đời nào em dám nhận ở anh một sự hy sinh như thế. Nhưng vấn đề là điểm khác kia. Nhà cũ của anh bị hư nát đến mức không thể sửa sang để được ở. Em có ý nhắm vào dãy nhà mà gia đình Mikulisyn bỏ lại cơ.
– Tất cả những cái đó là sự thật. Cám ơn sự tế nhị chu đáo của em. Nhưng hượm đã em. Anh định hỏi em điều mà cứ quên hoài. Komarovski hiện ở đâu? Tên đó còn ở lại thành phố hay đã đi rồi? Từ sau lần anh cãi nhau với tên đó và, tống cổ tên đó xuống cầu thang, thì anh không nghe nói gì về tên đó nữa.
– Em cũng không biết. Mặc xác tên đó. Anh để tâm đến tên đó làm gì?
– Anh cứ nghĩ rằng mỗi đứa chúng mình nên có thái độ khác nhau trước đề nghị của tên đó. Hoàn cảnh của anh và em không giống nhau. Em còn phải nuôi dạy Katenka. Cho dù em có ý định từ bỏ cõi đời cùng với anh, em cũng không có quyền làm như vậy. Nhưng bản vương hãy bàn về Varykino. Hiển nhiên, bỏ đến cư ngụ ở cái xó heo hút, hoang tàn ấy giữa mùa đông khắc nghiệt, không lương thực dự phòng, kiệt lực, vô hy vọng, là việc làm hết sức điên rồ. Nhưng em yêu ơi, thì bản vương cứ điên đi, nếu bản vương chả còn biết làm gì, ngoài việc nổi điên. Bản vương đành hạ mình một lần nữa, hỏi mượn Samdeviatov một con ngựa. Và hỏi vay của anh bản vương, hoặc thậm chí của đám đầu cơ buôn lậu dưới quyền anh bản vương, một ít bột mì và khoai mà không có gì bảo đảm cả. Bản vương sẽ thuyết phục anh bản vương đừng đến đòi ngựa đã cho bản vương mượn ngay tức thời, mà hãy thư thả; đợi đến lúc nào anh bản vương không thể thiếu con ngựa. Bản vương sẽ sống riêng biệt ít lâu. Bản vương đi thôi, em ạ. Bản vương sẽ chặt và đốt mỗi tuần một số củi mà người nội trợ đảm đang hơn đủ dùng trong cả năm. Và một lần nữa anh xin lỗi em về sự lúng túng trong lời lẽ của anh. Thực ra anh không muốn nói với em những câu hăng hái ngớ ngẩn này. Nhưng bản vương quả không còn cách lựa chọn nào khác. Nói gì thì nói, rõ ràng là cái chết đang gõ cửa nhà bản vương.
Ngày giờ của ta đây đúng là chẳng còn bao nhiêu. Ta đây hãy tận dụng những ngày giờ ấy. Ta đây sẽ tiễn đưa cuộc sống, sẽ gặp nhau lần cuối cùng trước giờ biệt ly. Ta đây sẽ vĩnh biệt hết thảy những gì thân thiết với ta đây, vĩnh biệt các quan niệm quen thuộc của ta đây, vĩnh biệt những gì ta đây hằng mơ ước được sống và những gì lương tâm dạy ta đây, vĩnh biệt các hy vọng, vĩnh biệt nhau. Một lần nữa ta đây sẽ nói với nhau những lời bao la và êm đềm như Thái Bình Dương. Không phải tình cờ mà em có ở đây, cuối cuộc đời anh, thiên thần bí ẩn của anh, dưới bầu trời các cuộc chiến tranh và nổi dậy; em đã từng hiện ra ở đầu cuộc đời anh hệt như thế, dưới bầu trời thanh bình của tuổi thơ. Tối hôm ấy, trong bộ đồng phục nữ sinh trung học màu cà phê, trong bóng tranh tối tranh sáng, sau tầm vách ngăn của căn phòng khách sạn, em hoàn toàn giống như em bây giờ và cũng đẹp mê hồn như thế. Sau này nhiều lần trong đời anh thường thử định nghĩa, đặt tên cho cái ánh sáng quyến rũ mà em đã rọi vào anh hôm ấy, cho cái tia sáng mờ dần và cái tiếng nói lắng dịu đã từ buổi hôm ấy thấm vào toàn bộ con người anh, hoà tan trong đó và trở thành chìa khoá mở được hết thảy các cánh cửa trên đời, nhờ có em.
Khi hình bóng em trong bộ đồng phục nữ sinh hiện ra khỏi bóng tối góc phòng, thì anh, một chàng trai chưa biết gì về em, đã hiểu, bằng toàn bộ sự khổ đau của sức mạnh đáp lại em, rằng cô thiếu nữ trẻ mảnh khảnh yếu ớt kia chứa toàn bộ nữ tính của trần gian, như cô ấy được tích đầy điện. Nếu tới gần cô ấy hoặc chạm ngón tay vào người cô ấy, tia lửa điện sẽ phóng ra rọi sáng căn phòng, hoặc sẽ giết người ta đây chết đứng tại chỗ, hoặc truyền sang nỗí buồn ai oán mà sức hút mạnh mẽ như có từ tính suốt cả cuộc đời. Nước mắt lạc lõng dâng ngập đời anh, toàn bộ hồn anh phát quang và khóc. Anh xót xa vô hạn cho mình, một chàng trai, và cho em, một thiếu nữ trẻ. Toàn thân anh ngạc nhiên tự hỏi: nếu yêu và hấp thụ dòng điện đã khổ đau như thế, thì làm phụ nữ, làm dòng điện, truyền tình yêu chắc còn khổ đau hơn nữa. Đấy cuối cùng thì anh cũng đã nói ra được điều đó. Điều đó có thể làm anh phát điên lên được. Và toàn bộ tình cảm của anh nằm trong đó.
Lara nằm sát mép giường, để nguyên cả xống áo, vẻ mệt mỏi. Nữ nhân ấy nằm co người và dùng tấm khăn vuông đắp lên mình. Zhivago ngồi trên một cái ghế ở bên cạnh, nói khe khẽ, với những quãng nghỉ lâu lâu. Đôi lúc Lara chống khuỷu tay nhổm dậy, tựa cằm trên một bàn tay, hé miệng nhìn Zhivago.
Có lúc nữ nhân ấy nép đầu vào vai chàng, lặng lẽ khóc vì sung sướng mà không biết rằng mình đang khóc. Cuối cùng, nữ nhân ấy vươn người về phía chàng, ôm lấy chàng và thì thầm sung sướng:
– Yuri! Yuri yêu dấu? Anh thông minh quá. Anh biết hết, anh đoán được hết. Yuri yêu quý, anh là thành luỹ của em, là nơi nương thân, là sự khẳng định của em. Xin Chúa tha cho em tội phạm thượng. Ôi, em hạnh phúc xiết bao? Ta đây hãy ra đi, ra đi thôi, anh yêu. Đến đấy, em sẽ nói cho anh biết điều em đang lo nghĩ.
Chàng cho rằng nàng bản vương nói bóng gió đến chuyện có thai, là điều do nàng bản vương tưởng tượng, nên chàng đáp:
Anh biết.